ರೋಗೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿದೋಷಗಳ ಪಾತ್ರ

೧) ಅಸಾತ್ಮ್ಯೇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥ ಸಂಯೋಗ :

೨) ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧ :

೩) ಪರಿಣಾಮ:

ಅ) ವಾತದೋಷ :

• ಕಹಿ, ಖಾರ, ಒಗರು, ಒಣ ಸ್ವಭಾವದ ಭೋಜನ,
• ಅಲ್ಪಾಹಾರ ಸೇವನೆ,
• ಶರೀರದ ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ತಡೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ,
• ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ,
• ಅತ್ಯುಚ್ಛ ಭಾಷಣ,
• ಪಂಚಕರ್ಮದ ಅತಿಯೋಗ,
• ಭಯ,
• ಶೋಕ,
• ಚಿಂತೆ,
• ಅತಿವ್ಯಾಯಾಮ,
• ಅತಿ ಮೈಥುನ ಕರ್ಮ,
• ಗ್ರೀಷ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ,
• ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ,
• ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯ ಕೊನೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾತದೋಷದ ಪ್ರಕೋಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

• ಖಾರ, ಹುಳಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಉಷ್ಣ ,ಲವಣ ಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಹಾರ
• ಸಿಟ್ಟು
• ಕರಿದ ಪದಾರ್ಥ
• ಶರದ್ ಋತು
• ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಾಲ
• ರಾತ್ರಿಯ ಮಧ್ಯ ಕಾಲ
• ಆಹಾರ ಪಾಕವಾಗುವ ಸಮಯ

ಇವು ಪಿತ್ತದ ಕಾರಣಗಳು.

• ಸಿಹಿ,
• ಹುಳಿ,
• ಉಪ್ಪು,
• ಜಿಡ್ಡಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು,
• ಅತಿನಿದ್ರೆ,
• ಅತಿಸುಖ,
• ವಾಂತಿಯ ತಡೆ,
• ಊಟವಾದ ಕೂಡಲೇ,
• ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಹರ,
• ಪಚನಕ್ಕೆ ಜಡವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು, *
• ಸ್ರಂಸನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ( ಕ್ಲೇದವರ್ಧಕ) ಪದಾರ್ಥಗಳು,
• ಶೀತಲ ಆಹಾರಗಳು,
• ಅಜೀರ್ಣವಿರುವಾಗ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ,
• ಹಗಲು ನಿದ್ರೆ,
• ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವುಳ್ಳ ಆಹಾರ,
• ವಸಂತ ಋತು,
• ಬೆಳಗಿನ ಕಾಲ.

• ಮಲಿನವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ,
• ಅಜೀರ್ಣವಿರುವಾಗ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ,
• ವಿಷಮ (Irregular) ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ,
• ವಿರುದ್ಧವಾದ ಆಹಾರಗಳ ಸೇವನೆ ( ಜೀರ್ಣವೂ ಆಗದೇ ಹೊರಗೂ ಹೋಗದೆ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ವಿಕೃತಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ವಭಾವದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ.)
• ಹಾಳಾದ ಮದ್ಯಪಾನ,
• ಒಣಗಿದ ತರಕಾರಿ,
• ಹಸಿ ಮೂಲಂಗಿ,
• ಎಳ್ಳಿನ ಹಿಂಡಿ,
• ಮಣ್ಣು,
• ಬಾರ್ಲಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮದ್ಯ,
• ಕೊಳೆತ, ಒಣಗಿದ, ಕೃಶ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮಾಂಸ,
• ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ,
• ಋತುವಿಕೋಪ,
• ಎದುರುಗಾಳಿ,
• ಗ್ರಹಾವೇಶ,
• ವಿಷಸೇವನೆ,
• ಗರವಿಷ (ಕೈ ಮಸಗು ) ಸೇವನೆ,
• ಹಾಳಾದ ಅನ್ನ,
• ಪರ್ವತದ ಗಾಳಿಯ
• ಸ್ಪರ್ಶ
• ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪೀಡೆ,
• ವಿವಿಧ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳು,
• ಒಗ್ಗದ ಆಹಾರವಲ್ಲದ ವಿಷಮ ಸ್ವರೂಪದ ಆಹಾರ,
• ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ
• ಬಾಣಂತಿಗೆ  ಮಾಡುವ ತಪ್ಪು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳು.

ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿಪಾತಜ ವಿಕಾರಗಳು ( ಮೂರು ದೋಷಗಳ ಪ್ರಕೋಪ) ಉಂಟಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ.